TikTok bị ví như 'hộp đêm'

"Mọi người nhớ ủng hộ cho em nhé, thông tin donate có ngay phía dưới", MJ, 14 tuổi, liên tục nói trong livestream thu hút hơn 2.000 người tham gia.

MJ có khuôn mặt trang điểm đậm, tóc vàng và mặc chiếc áo bralette đen bó sát. Cô bé đang tạo dáng, mím môi và đề nghị mọi người ủng hộ mình trên TikTok Live. "35 USD cho chiếc đèn flash của em nhé. Cho anh xem đùi của em, anh sẽ ủng hộ", một bình luận khiếm nhã hiện lên.

Các bé gái là đối tượng bị nhòm ngó nhiều trên livestream TikTok. Ảnh: Forbes

Các bé gái thường bị săm soi trên livestream TikTok. Ảnh: Forbes

Ở một luồng livestream khác, Ariana Grande đang có gần 3.000 người theo dõi qua màn hình. Các bình luận thúc giục cô bé cắt bỏ từng miếng vải trên chiếc áo phông đang mặc. "Nếu cắt áo, tôi sẽ tặng em 35.000 TikTok Coin (400 USD)", một người bình luận. TikTok Coin là loại tiền có thể dùng để ủng hộ trực tiếp hoặc mua quà tặng cho người livestream. Dù Grande không nói tuổi, hình ảnh cho thấy cô gái này có thể đang trong độ tuổi 12-18.

Những cuộc trao đổi trên không diễn ra ở hộp đêm. Thay vào đó, chúng xuất hiện hàng ngày trên trang phát trực tiếp TikTok Live. Theo ghi nhận của Forbes dựa trên hàng trăm buổi livestream gần đây cho thấy, nền tảng này dường như đang biến thành một hộp đêm thật sự, nhưng có thêm yếu tố trẻ vị thành niên - những người còn chưa đủ 18 tuổi.

Trong đó, nhiều người xem thường xuyên sử dụng bình luận để thúc giục các cô gái trẻ thực hiện các hành vi nhạy cảm để nhận các khoản tiền thưởng là coin, phiếu mua hàng, phiếu giảm giá, tiền mặt gửi qua Venmo, PayPal, tài khoản ngân hàng... Thông tin tài khoản này đã được cung cấp sẵn trên trang cá nhân của người livestream hoặc trong phần mô tả video.

"Hành động này tương tự việc xuống phố, đi đến câu lạc bộ thoát y và biểu diễn cho mọi người. Điểm khác ở đây là người biểu diễn là trẻ vị thành niên, dùng phương tiện truyền thông để câu khách", Leah Plunkett, giảng viên tại Đại học Harvard và là cộng tác viên tại Trung tâm Internet & Xã hội Berkman Klein, nhận xét. "Đó là sự bóc lột tình dục. Nhưng đó chính xác là những gì đang xuất hiện trên TikTok".

Theo quy định của TikTok, người trên 13 tuổi mới được tham gia nền tảng và trên 18 tuổi mới được bật tính năng nhận quà khi livestream. Các nội dung chứa yếu tố tình dục hoặc khiêu dâm bị chặn đối với trẻ em và trẻ vị thành niên. Tuy vậy, việc kiểm soát không diễn ra triệt để.

Mỹ và nhiều quốc gia khác đang bắt đầu mạnh tay với các ứng dụng tập trung vào giới trẻ như TikTok hay Instagram. Hồi tháng 3, Tổng thống Mỹ Joe Biden kêu gọi các nền tảng truyền thông xã hội phải chịu trách nhiệm về các tác động với trẻ em vì lợi nhuận.

Sau cuộc điều tra của Mỹ về cách Facebook và Instagram có thể gây tổn thương cho thanh thiếu niên, nước này cũng bắt đầu nhắm đến TikTok. Tháng 10 năm ngoái, Mỹ yêu cầu một giám đốc của nền tảng này điều trần. Nhưng từ đó đến nay, rất ít thay đổi được thực hiện.

Các chuyên gia lo ngại, các hoạt động mang tính khiêu dâm trên TikTok Live có thể tạo cơ hội cho kẻ săn mồi tiềm năng. John Shehan, Phó chủ tịch Trung tâm quốc gia về trẻ em mất tích và bị bóc lột tại Mỹ (NCMEC), cho rằng kẻ xấu có thể dụ dỗ trẻ làm theo ý chúng. Mục tiêu cuối cùng là thu được hình ảnh và video nhạy cảm để tống tiền, hẹn gặp ngoài đời thực để làm những việc xấu khác.

Lina Nealon, cố vấn pháp lý cấp cao của NCMEC, cho rằng các tài khoản Venmo, PayPal... được liệt kê trong hồ sơ TikTok của một người có thể là dấu hiệu của nạn buôn người. "Nó gợi ý cho việc cá nhân hoặc các hình ảnh, video khiêu dâm của người đó có thể được rao bán", Nealon nói.

Theo công ty phân tích dữ liệu SensorTower, người dùng TikTok đã chi hơn 2 tỷ USD cho nền tảng. Chúng chủ yếu quy đổi ra TikTok Coin.

"TikTok không phải mạng xã hội duy nhất cho phép thanh toán hoặc tặng quà ảo. Tuy nhiên, quy mô và cơ sở người dùng non trẻ khiến nó trở nên khác biệt", David Thiel, Giám đốc công nghệ của Stanford Internet Observatory, nhận xét. "Điều này khiến các vấn đề về nội dung phát trực tiếp và việc kiếm tiền trở nên nghiêm trọng hơn".

Trong báo cáo tài chính quý IV/2021, TikTok thừa nhận nền tảng vẫn còn nhiều nội dung liên quan đến trẻ em. Khi đó, công ty cho biết đã xóa hơn 15 triệu tài khoản bị nghi ngờ là dưới 13 tuổi, gần 86 triệu video vi phạm quy tắc, trong đó gần một nửa liên quan đến trẻ nhỏ.

Madison, 17 tuổi ở Nam Carolina, nói với Forbes rằng một số người bạn kém tuổi cô có thể kiếm được trung bình 200 USD mỗi tuần thông qua TikTok. Tài khoản của Madison chưa được bật tính năng quà tặng khi livestream, nhưng cô đã nhận được một số lời đề nghị khiếm nhã từ "những người đàn ông lớn tuổi đang cố tìm kiếm tình dục với các cô gái". Thậm chí, những người này còn sang cả Instagram để nhắn tin với nội dung tương tự. Madison cho biết cách duy nhất để tránh phiền hà là chặn các tài khoản đó và tắt ứng dụng.

Theo giới chuyên gia, các phụ huynh nên kiểm soát con cái của mình một cách chặt chẽ hơn, nhất là việc livestream trên những nền tảng như TikTok. Bên cạnh đó, cần đưa ra các lời khuyên, cũng như cảnh báo các mối nguy tiềm tàng có thể gặp phải trên môi trường trực tuyến.

Bảo Lâm (theo Forbes)